Mục tiêu: Mô tả thực trạng điều kiện nhà ở và chất lượng không khí trong nhà của đồng bào dân tộc thiểu số tại Sa Pa, Lào Cai năm 2024.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, so sánh bắt cặp theo mùa, được thực hiện từ 5/2024 đến 5/2025 trên 22 hộ gia đình dân tộc thiểu số. Mỗi hộ được lấy mẫu hai lần vào mùa đông và mùa hè. Các chỉ số được khảo sát gồm: đặc điểm nhà ở, yếu tố vi khí hậu, nồng độ bụi PM2.5, PM10, CO, CO₂, và mật độ vi sinh vật trong không khí. Đánh giá tuân thủ theo các tiêu chuẩn TCVN và QCVN hiện hành.

Kết quả: 59,1% hộ ở nhà bán kiên cố, 22,7% nhà đơn sơ; 63,6% hộ dùng bếp củi chính. Về vi khí hậu, 50% mẫu nhiệt độ mùa đông, 45,5% mẫu tốc độ gió và 81,8% mẫu ánh sáng không đạt tiêu chuẩn. PM 2.5 mùa đông trung bình 33,7 µg/m³, 18,2% vượt ngưỡng, cao hơn mùa hè (20,8 µg/ m³). Vi khuẩn trung bình năm 1453 CFU/m³ (45,5% vượt), vi nấm 897,8 CFU/m³ (63,6% vượt).

Kết luận: Nhà ở đồng bào dân tộc thiểu số Sa Pa còn hạn chế về kết cấu và thông gió, dẫn tới ô nhiễm bụi mịn và vi sinh vật trong nhà, đặc biệt vào mùa đông. Đây là nghiên cứu mở đầu cho các nghiên cứu can thiệp trong tương lai.

Từ khóa: Ô nhiễm không khí trong nhà, vi khí hậu, dân tộc thiểu số.