Mối liên quan giữa sự tham gia chăm sóc của cha mẹ và tình trạng phát triển của trẻ thời thơ ấu: Kết quả từ điều tra Mics Việt Nam 2020-2021
Tóm tắt
DOI: 10.53522/ytcc.vi74.07
Ngày nhận bài: 14/01/2026
Ngày gửi phản biện: 16/01/2026
Ngày duyệt bài: 25/03/2026
Mục tiêu: Sự phát triển thời thơ ấu đóng vai trò quan trọng đối với sức khoẻ toàn diện của trẻ em. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tình trạng phát triển của trẻ thời thơ ấu tại Việt Nam dựa trên Chỉ số Phát triển Thời thơ ấu 2030 (ECDI2030), đồng thời phân tích mối liên quan giữa sự tham gia của cha mẹ trong chăm sóc và các yếu tố nhân khẩu học khác đối với tình trạng phát triển của trẻ.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang sử dụng dữ liệu thứ cấp từ Điều tra đánh giá các mục tiêu về trẻ em và phụ nữ (MICS) Việt Nam giai đoạn 2020-2021, gồm 2.719 trẻ em từ 24–59 tháng tuổi. Tình trạng phát triển của trẻ được đánh giá trên ba lĩnh vực (sức khỏe, học tập và tâm lý xã hội) theo thang đo ECDI2030. Biến “sự tham gia chăm sóc của cha mẹ” được xây dựng dựa trên việc cha và/hoặc mẹ có tham gia vào sáu hoạt động chăm sóc và kích thích phát triển sớm cho trẻ, và được phân loại thành bốn nhóm: không có sự tham gia, chỉ mẹ, chỉ cha, và cả cha và mẹ. Phân tích hồi quy Poisson đa biến với hiệu chỉnh phương sai được sử dụng để ước tính mối liên quan giữa sự tham gia chăm sóc của cha mẹ và khả năng trẻ phát triển bình thường. Trọng số mẫu của khảo sát được áp dụng trong tất cả các phân tích nhằm đảm bảo tính đại diện.
Kết quả: Kết quả nghiên cứu cho thấy 71,0% trẻ có tình trạng phát triển bình thường theo thang đo ECDI2030. Sự tham gia chăm sóc của cha mẹ có liên quan đến sự phát triển thời thơ ấu của trẻ. Cụ thể, trẻ có cả cha và mẹ cùng tham gia chăm sóc (aRR = 1,14; KTC 95%: 1.07, 1.21), hoặc chỉ có mẹ tham gia chăm sóc (aRR =1.09; KTC 95%: 1.03, 1.15) có khả năng phát triển bình thường cao hơn so với nhóm không có sự tham gia chăm sóc của cha mẹ.
Kết luận: Kết quả nhấn mạnh vai trò quan trọng của sự tham gia chăm sóc của cha mẹ và các yếu tố nhân khẩu học trong việc thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trẻ. Kết quả cũng cho thấy việc tăng cường sự tham gia của người chăm sóc - đặc biệt là từ cả cha và mẹ - đóng vai trò quan trọng trong cải thiện kết quả phát triển của trẻ, đồng thời đề xuất cần thêm các nghiên cứu và can thiệp nhằm thúc đẩy thực hành chăm sóc tích cực trong bối cảnh gia đình.